Volgens ons

Levenseinde

Tijdens onverwacht overlijden of in de fase voor het overlijden staan patiënten, naasten en zorgverleners voor verschillende ingrijpende keuzes. Een passende keuze kunnen maken, begint met informeren, nadenken en praten over het levenseinde. In dit dossier bundelen we informatie over het levenseinde. Ook verwijzen we naar hulpmiddelen om keuzes te maken en informatie te vinden.

Volgens ons

Maak levenseinde bespreekbaar

Levenseinde is een actueel onderwerp dat mensen bezig houdt, maar waar nog veel onduidelijkheid over is. Het is belangrijk dat de arts en patiënt op het goede moment met elkaar in gesprek gaan over wel of niet doorbehandelen, euthanasie en andere zaken die bij het levenseinde horen. Patiëntenfederatie Nederland vindt, hoe lastig het ook is, dat arts en patiënt vroegtijdig moeten praten over het levenseinde en de mogelijke keuzes. Ook is het belangrijk dat de patiënt nadenkt over de mogelijke keuzes.


Denk na over wensen en ga daarover in gesprek

Uit onderzoek blijkt dat veel patiënten nog nooit met hun arts hebben gesproken over hun wensen of een eventuele wilsverklaring. Zij geven aan dat een goed gesprek met de huisarts veel baat kan hebben, voordat ze een wilsverklaring opstellen. Ook is bij veel patiënten onbekend hoe beslissen in de zorg is geregeld wanneer zij dat niet zelf meer kunnen, aldus het onderzoek.

Een ander onderzoek van de Patiëntenfederatie vertelt ons dat mensen van wie een naaste net is overleden het vaak zwaar vinden als ze direct een keuze moeten maken over orgaandonatie of niet. Bovendien kan de informatie over de procedure rond donatie soms beter.  
 

Geef meer informatie bij palliatieve sedatie

Bij palliatieve sedatie verlaagt de arts met medicijnen het bewustzijn bij mensen in de stervensfase. Het doel is om klachten zoals pijn, benauwdheid of angst te bestrijden en zo het lijden te verlichten. Uit onderzoek blijkt dat nabestaanden doorgaans erg tevreden zijn over het handelen van de zorgverleners. Wel hebben ze behoefte aan duidelijke informatie over palliatieve sedatie: wat gaat er gebeuren en hoe.

Wij vinden dat er een vast aanspreekpunt moet komen voor de naasten tijdens het stervensproces en er moeten heldere afspraken zijn over het gebruik van medicijnen. Ook moet er meer aandacht komen voor de nabestaanden na het overlijden, bijvoorbeeld door standaard te evalueren hoe het is gegaan en wat de nabestaanden daarvan vonden.


Geef ook de optie ‘niet meer behandelen’

Tijdens het gesprek over mogelijke behandelopties met de arts, wordt de optie ‘niet meer behandelen’ het meest gemist. Dat geven patiënten aan in het onderzoek over Samen Beslissen met de zorgverlener. Van alle deelnemers met een ongeneeslijke aandoening gaf iets minder dan de helft aan dat de optie ‘niet meer behandelen’ besproken was met de zorgverlener.

Patiëntenfederatie Nederland vindt ook dat mensen die aan het einde van hun leven komen, thuis moeten kunnen sterven als ze dat willen. Veel mensen die thuis willen sterven, worden tegen hun wil opgenomen in een ziekenhuis of hospice omdat er geen geschikte thuiszorg kan worden gevonden. Dat blijkt uit een enquête van RTL nieuws.

 

 

Panellid worden

Word nu ook lid van ons panel. Uw mening draagt bij aan een betere zorg. Deelname is gratis en nooit verplicht.

Aanmelden Inloggen

Vragen of klachten?

Neem contact op met het Nationale Zorgnummer. Bel 0900 2356780 (20ct/gesprek) of mail. Wij geven u onafhankelijk advies en betrouwbare informatie.

Zoek op trefwoord of thema in de Kennisbank. De meest uitgebreide Kennisbank van de zorg.

Zoek in de kennisbank