Voorbeelden

Patiëntenparticipatie

Patiëntenparticipatie betekent de deelname van patiënten, hun naasten en/of patiëntenorganisaties aan wetenschappelijk onderzoek, het maken van beleid of onderzoeksagenda, het verbeteren van de kwaliteit van zorg, of het ontwikkelen van beleid of producten. Samen met andere partijen zoals dokters, wetenschappers en beleidsmakers. Zodat de ervaringen en wensen van de patiënten mee worden genomen en daarmee de kwaliteit en effectiviteit wordt verhoogd.

Voorbeelden

Wat kun je je concreet voorstellen bij patiëntenparticipatie? Je kunt denken aan:

  • Deelname van patiëntenvertegenwoordigers in het ontwikkelteam bij het ontwikkelen van producten zoals richtlijnen, indicatoren, keuzehulpen, digitale diensten en patiënteninformatie.
  • Het raadplegen van patiënten via interviews, focusgroepen of vragenlijsten voor inbreng bij de ontwikkeling van producten om de zorg te verbeteren.
  • Beoordelen van onderzoeksaanvragen op relevantie vanuit patiëntenperspectief door patiënten die opgeleid zijn tot referent.

Dit cirkeldiagram laat zien op welke manieren patiënten betrokken kunnen worden bij een project of proces. 

patientenparticipatie
 

Toelichting op de cirkel

De cirkel begint bij informeren. Dit is feitelijk geen participatie, maar kan in combinatie met andere vormen wel worden gebruikt. Raadplegen gaat over het meedenken van individuele patiënten en is een vrijblijvende vorm van participatie. Vanaf adviseren participeert men meer namens een (patiënten)groep. Intensievere vormen van participatie zijn coproduceren, meebeslissen en zelfbeheer. Bij deze vormen hebben vertegenwoordigers van patiënten een belangrijke stem.

Het verschil tussen deze laatste drie vormen zit in de manier van samenwerken.

  • Bij coproduceren gaat het om uitvoering van bijvoorbeeld beleid.
  • Bij meebeslissen over het maken van beleid.
  • Bij zelfbeheer gaat het om een zelfstandige activiteit van patiënten. Deze activiteit is onafhankelijk van andere partijen, maar kan wel met input van anderen worden uitgevoerd.


Verschillende mensen nodig

Je hebt mensen met verschillende capaciteiten nodig voor de verschillende vormen van participatie. Voor de intensievere vormen, zoals meebeslissen, heb je bijvoorbeeld mensen nodig met inhoudelijke kennis van wat er bij een groep patiënten leeft. Mensen die kunnen abstraheren. Dit kunnen ook beleidsmedewerkers zijn van patiëntenorganisaties. Hier wordt ten minste verwacht dat je namens een patiëntenorganisatie of koepel optreedt. Deze persoon moet beschikken over kennis van de betreffende patiëntengroep en hun voorkeuren en wensen.


Creëren van de juiste mix

Belangrijk is het creëren van een juiste mix van de participatievormen, zodat de inbreng representatief is voor grote patiëntengroepen en voldoende niveau heeft. Alleen dan is de samenwerking met patiënten betekenisvol. De verschillende vormen zijn niet per definitie gekoppeld aan één persoon. Zo kan de ene patiënt eenmalig een ervaringsverhaal vertellen (via een raadpleging) en een andere persoon lid zijn van een projectteam (als meebeslisser). Als het maar gebeurt in afstemming met de vertegenwoordigers.

 

Panellid worden

Word nu ook lid van ons panel. Uw mening draagt bij aan een betere zorg. Deelname is gratis en nooit verplicht.

Aanmelden Inloggen

Vragen of klachten?

Neem contact op met het Nationale Zorgnummer. Bel 0900 2356780 (20ct/gesprek) of mail. Wij geven u onafhankelijk advies en betrouwbare informatie.

Zoek op trefwoord of thema in de Kennisbank. De meest uitgebreide Kennisbank van de zorg.

Zoek in de kennisbank