Ga naar main content
  • Wachttijden

Nieuwe landelijke aanpak helpt patiënten sneller naar de juiste zorg

20 april 2026
Begin main content

Patiënten die te lang moeten wachten op een eerste afspraak bij een zorgverlener binnen de medisch specialistische zorg of geestelijke gezondheidszorg, kunnen vanaf vandaag extra hulp krijgen. Vanaf vandaag start namelijk actieve zorgbemiddeling. Bij deze actieve zorgbemiddeling helpen zorgverzekeraars patiënten een plek te vinden bij een zorgverlener met een kortere wachttijd.

Zorgbemiddeling is niet nieuw. Op dit moment kunnen patiënten door hun zorgverzekeraar al bemiddeld worden naar een snellere plek, maar alleen als patiënten daar zelf om vragen. Veel patiënten weten niet van deze mogelijkheid, of weten niet hoe zij dat moeten aanpakken. Daardoor wordt er nog weinig gebruik van gemaakt.

De actieve zorgbemiddeling houdt in dat zorgverzekeraars patiënten nu ook actief gaan benaderen als de wachttijd te lang is: “Als Patiëntenfederatie hebben we hier in de AZWA-onderhandelingen hard voor gepleit. Patiënten die onnodig lang moeten wachten op zorg is een typisch voorbeeld van lucht in ons zorgsysteem. Door het anders en beter te organiseren, kunnen we wachttijden terugdringen en patiënten sneller helpen,” aldus Linda Daniels, waarnemend directeur-bestuurder Patiëntenfederatie Nederland.

Hulp bij lang wachten op zorg

Uit ons onderzoek weten we dat lange wachttijden zorgen voor stress en onzekerheid. Patiënten lopen langer rond met erger wordende klachten en maken zich zorgen over hun gezondheid. Tegelijkertijd weten we dat wachttijden tussen zorgaanbieders enorm kunnen verschillen en dat alleen patiënten die op de hoogte zijn van de mogelijkheid tot zorgbemiddeling, daar gebruik van maken en op snellere alternatieven worden gewezen: “Actieve zorgbemiddeling zorgt daarmee niet alleen voor kortere wachttijden, maar ook voor minder ongelijkheid tussen patiënten in de zorg,” aldus Daniels.

Is de wachttijd langer dan 4 weken in de medisch specialistische zorg en 14 weken in de geestelijke gezondheidszorg? Dan kan de zorgverzekeraar helpen zoeken naar een plek waar de patiënt eerder terechtkan. Dit gebeurt alleen als de patiënt daar zelf toestemming voor geeft.

De voordelen voor de patiënt zijn:

  • sneller een eerste afspraak bij een zorgverlener
  • meer regie door inzicht in alternatieven
  • behoud van keuzevrijheid: zelf kiezen of je wel bemiddeling wil


Hoe werkt actieve zorgbemiddeling? 

Vanaf 20 april start actieve zorgbemiddeling stap voor stap. Sommige patiënten krijgen via hun digitale verwijsomgeving, zoals ZorgDomein, de vraag of zij toestemming geven. Met één klik kunnen zij dit aangeven. Na toestemming ontvangt de zorgverzekeraar alleen enkele noodzakelijke gegevens, zoals het burgerservicenummer, e-mailadres en de datum van de verwijzing. Vervolgens neemt de zorgverzekeraar contact op om te kijken of een snellere plek mogelijk is. Vanaf de zomer kunnen alle patiënten die toestemming geven, actief worden benaderd.

Patiëntenfederatie Nederland ziet deze aanpak als een belangrijk resultaat voor patiënten. We roepen patiënten dan ook op om gebruik te maken van deze mogelijkheid als zij te lang moeten wachten op zorg. Wie nog niet actief benaderd wordt door de zorgverzekeraar terwijl hij wel te lang moet wachten op zorg, kan ook nog steeds zelf de verzekeraar benaderen en om bemiddeling vragen.