Ziekte en werk

Werken kan goed zijn voor jouw herstel, maar kan ook de oorzaak zijn van jouw aandoening. De module “Gespreksleidraad Arbeid als medicijn” brengt het gesprek tussen jou en je behandelaar op gang en ondersteunt je in de voorbereiding op dit gesprek. In de gespreksleidraad worden vragen gesteld, krijg je informatie en advies. Hierdoor krijg je meer grip op jouw situatie. 
De module is ontwikkeld voor mensen met een psychische aandoening, maar ook heel goed bruikbaar voor andere aandoeningen of beperkingen. Het maakt je bewust van jouw situatie, wat je (nog) kan, wat je wil en wat je helpt. Maar ook wie je om hulp kan vragen en wat jouw rechten en plichten zijn.

Ziek, en hoe nu verder met je werk? Deze tips helpen je om te bekijken wat je het beste kunt doen:
1. Praat met je huisarts, specialist (of behandelend arts) én bedrijfsarts
2. Medisch beroepsgeheim geldt ook voor bedrijfsarts
3. Bespreek het werk met je huisarts en/of je specialist (behandelend arts)
4. Werk kan helpen bij behandeling en herstel
5. Houd contact met je leidinggevende en collega's
6. Vraag hulp bij aanpassingen op je werkplek

Het kan lastig zijn: vertel je op je werk over jouw aandoening of niet? Als je gaat solliciteren: open zijn of niet? En áls je openheid geeft: wat vertel je dan, op welk moment en aan wie?

Coral 2.0 helpt je bij het helder krijgen van jouw persoonlijke afwegingen. Deze keuzehulp is ontwikkeld voor mensen met een psychische aandoening, maar is ook voor mensen met andere aandoeningen/beperkingen.
De volgende onderwerpen komen aan bod:
•    Voor- en nadelen van openheid.
•    Wat vertel je wel, wat niet?
•    Aan wie geef je welke informatie?
•    Op welke manier?
•    Wat is een goed moment om het gesprek aan te gaan, als je dat wilt?
•    Jouw persoonlijke mening hierover.

Ga naar de keuzehulp

Hoe meld ik mij ziek?

Als je ziek bent, moet je je direct ziekmelden bij jouw werkgever. De regels vind je in jouw arbeidscontract, cao of bedrijfsreglement. Volgens de Wet Verbetering Poortwachter moet je binnen één week na de eerste ziektedag door jouw werkgever worden aangemeld bij de arbodienst of bedrijfsarts. Je bent niet verplicht de werkgever te vertellen wat jouw klachten zijn en hij/zij mag geen medische informatie van je vragen. Wel kan de werkgever aan je vragen of je ziek bent door een bedrijfsongeval.

Een werkgever mag alleen vragen naar waar je tegenaan loopt in het werk. Bijvoorbeeld of je  je  jouw werk kan blijven doen als je erbij kan zitten. De werkgever mag geen vragen stellen over de medische oorzaak. Of over jouw medisch dossier. Het helpt wanneer je duidelijk aangeeft wat wel goed gaat en wat je nodig hebt om te kunnen blijven werken. Jouw werkgever kan hier rekening mee houden. 

Vragen die de werkgever wel mag stellen zijn bijvoorbeeld:

• Vragen of je de aandoening door je werk hebt gekregen en of de symptomen erger zijn geworden door je werk. Als de oorzaak in het werk ligt kan het belangrijk zijn dat de werkgever aanpassingen doet waardoor je niet ziek of zieker wordt. 
• Vragen over revalidatie en herstel. Deze informatie is namelijk belangrijk voor het uitvoeren van jouw werk.

Meer informatie
Als je meer wilt weten over dit onderwerp, kun je terecht bij jouw vakbond (FNV, CNV, Unie MHP, etc.), of bij de volgende websites: Samen Veerkrachtig of de Autoriteit Persoonsgegevens.

Jouw werkgever kan samen met jou onderzoeken wat je nodig hebt om aan het werk te kunnen blijven. Waar nodig, moet je werkgever het werk en de werkplek aanpassen. Of hij kan hulpmiddelen aanschaffen, je de mogelijkheid bieden meer thuis of flexibel te werken, een wijziging in het aantal werkuren toestaan. Je werkgever - of jijzelf als je zzp’er bent - kan een vergoeding krijgen voor aanpassingen of hulpmiddelen op de werkplek. Informatie hierover staat op de site van het UWV.

Lukt het niet om in je eigen functie te blijven werken, dan moet je werkgever passend werk bieden. Passend werk betekent bijvoorbeeld (tijdelijk) in deeltijd werken of een ander takenpakket. In het uiterste geval kan het een andere functie zijn. Je werkgever kan hiervoor gebruik maken van de werkgeverstool. Deze tool helpt de werkgever de juiste vragen te stellen. Hiermee krijgt de werkgever inzicht in wat jouw mogelijkheden zijn binnen jouw bedrijf. Samen kun je zoeken naar de beste oplossing voor jou en de werkgever. Als voorbereiding op het gesprek met de werkgever kun je ook de gesprekswijzer doornemen.
Als je door jouw aandoening niet meer binnen jouw bedrijf kunt werken, moet jouw werkgever je begeleiden naar werk buiten de organisatie. Kijk voor meer info op de site van Werkversterkt.nl of Mijnreintegratieplan.nl. Bij deze laatste site moet je een account aanmaken maar dat is gratis. 

Je bent ziek en dat is vervelend. Misschien werk je hierdoor niet of maar gedeeltelijk. Of wil je minder gaan werken. De gevolgen voor jouw inkomen en re-integratie hangen af van jouw situatie. Op de website van het UWV kun je uitzoeken wat de gevolgen zijn in jouw specifieke situatie. Soms kun je in aanmerking komen voor een aanvulling op jouw inkomen.

Neem hiervoor contact op met jouw gemeente om de mogelijkheden na te gaan. Meer informatie over financiële ondersteuning vind je op Regelhulp.nl.

Nadat je bent ziekgemeld, krijg je van jouw bedrijfsarts een oproep om contact met hem of haar op te nemen. Dat kan telefonisch of tijdens een spreekuur op het werk of op kantoor van de bedrijfsarts. De bedrijfsarts heeft als doel dat je herstelt. Als herstel niet mogelijk is, helpt je bedrijfsarts om te kijken of je kunt blijven werken met jouw aandoening en wat je daarvoor nodig hebt.

Als je niet kunt werken omdat je ziek bent, is het belangrijk dat je hierover praat met je leidinggevende en/of de bedrijfsarts. Samen bekijk je op welke manier je zo snel mogelijk verantwoord weer aan het werk kunt. Daarvoor wordt door je werkgever, samen met jou, een plan van aanpak opgesteld. Dit wordt 'verzuimbegeleiding' genoemd. Een bedrijfsarts heeft een onafhankelijke positie en adviseert zowel de werkgever als de werknemer over de mogelijkheden. Je mag zonder medeweten van jouw werkgever contact opnemen met de bedrijfsarts. Die mag daarover geen mededelingen doen naar jouw werkgever.  

Bekijk hier een animatie via C-support over hoe een gesprek met de bedrijfsarts verloopt en wat je zelf kunt doen aan voorbereiding op dit gesprek.

Kijk hier op de site van de NVAB - de Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde - om te weten wat een bedrijfsarts doet.

Voor juridische vragen kun je terecht bij de volgende instanties:

• Rechtswinkel.nl. Hier staan antwoorden met vragen over onder andere chronisch ziek zijn, werk en inkomen. Je kunt ook je eigen vraag stellen.
• De juridische dienst van de vakbonden (FNV, CNV, VCP). Je moet dan wel lid zijn van een van deze vakbonden. Je kunt hier onder andere terecht wanneer je het niet eens bent met jouw werkgever of met een uitkeringsinstantie.
• Het juridisch loket bij jou in de buurt. Het Juridisch loket geeft gratis juridisch advies aan iedereen met een laag inkomen en weinig vermogen. Op de website kun je zoeken naar informatie. 
• Controleer je rechtsbijstandverzekering als je deze hebt. De meeste verzekeraars hebben een limiet aan het aantal vragen en zaken die per jaar voorgelegd worden. Je kunt eerst bij het Juridisch Loket checken of bezwaar of beroep zin heeft. 
• SSZ-advocaten zijn gespecialiseerd op het gebied van sociale zekerheid. Op ssz-advocaten.nl kun je zoeken naar een SSZ advocaat bij jou in de buurt. Heb je een laag inkomen dan kun je misschien gebruik maken van de rechtsbijstand van een SSZ-advocaat. Je betaalt alleen een inkomensafhankelijke eigen bijdrage. 
• Advocaten.nl voor gratis juridisch advies. Bekijk hun site voor de werkwijze. 
• Sociaal Verhaal. Dit is een vrijwilligersorganisatie die mensen bijstaat met gratis juridisch advies. 

Als je je ziek meldt en langdurig ziek bent, krijg je te maken met wet- en regelgeving. Daar horen rechten en plichten bij. Voor jou, maar ook voor je werkgever. Als je deze rechten en plichten kent weet je beter wat je kunt verwachten.

Op deze website die speciaal gemaakt is voor mensen met kanker staat veel goede informatie die ook geldt voor als je een andere ziekte of aandoening hebt. De info gaat over:

• wet-en regelgeving voor de eerste 2 jaar ziekte: Wet verbetering Poortwachter
• plichten van je werkgever
• jouw plichten als werknemer, als je ziek bent
• rechten van je werkgever

Tip
Maak zelf een logboek over wanneer en wat jij zelf hebt gedaan om terug te keren naar je werk. Dit kan belangrijk zijn als je na twee jaar een WIA-uitkering wilt aanvragen. 

Als je het niet eens bent met de bedrijfsarts kun je twee dingen doen:

Een second opinion (tweede mening) aanvragen
Bij twijfel aan het advies van jouw bedrijfsarts kun je een second opinion aanvragen. Dit vraag je aan bij een bedrijfsarts van een andere arbodienst of bij een ander bedrijf dan je eerste bedrijfsarts. Je kunt jouw twijfels dan bespreken met deze bedrijfsarts. De kosten voor de second opinion zijn voor rekening van de werkgever. Meer informatie over een second opinion vind je op de website van het Arboportaal. 

Kijk op de site van de NVAB - Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde - voor alle informatie over een second opinion.

Een deskundigenoordeel aanvragen
Wanneer je het niet eens bent met jouw bedrijfsarts of werkgever over het proces bij terugkeer naar het werk na ziekte, dan kun je het UWV vragen om een deskundigenoordeel. Ook jouw werkgever kan hiernaar vragen. Het deskundigenoordeel wordt gegeven door een verzekeringsarts of een arbeidsdeskundige. Het deskundigenoordeel wordt betaald door de aanvrager. 

Je kunt het bijvoorbeeld niet eens zijn over:

• Het moment dat je weer volledig aan het werk gaat.
• Het werk dat jouw werkgever je aanbiedt.
• Dat jouw werkgever genoeg doet om je weer aan het werk te helpen. 

Niet alle patiëntenorganisaties besteden aandacht aan het onderwerp arbeid. Bij onderstaande organisaties kun je wel terecht voor informatie en vragen over werk en jouw chronische ziekte.

Staat jouw patientenorganisatie er niet bij? De informatie kan ook belangrijk zijn voor andere aandoeningen. 

• Alvleesklier
• Alzheimer Nederland 
• Apneuvereniging
• Autisme 
• Care4Neo 
• Cerebrale parese Nederland 
• Crohn en Colitis Ulserosa Vereniging Nederland 
• Diabetes Vereniging Nederland 
• Dwarslaesie Organisatie Nederland En deze pagina voor leden
• Endometriose Stichting 
• Epilepsie 
• Fybromyalgie en samenleving
• Harteraad 
• Hersenletsel.nl
• HIV Vereniging 
• Hoofdpijn 
• Hoormij
• Hoormij NVVS 
• Kanker.nl
• Longfonds 
• Lymevereniging 
• ME/CVS - Steungroep ME en arbeidsongeschiktheid 
• Nationale vereniging Reumazorg Nederland 
• Nationale Vereniging Sjögrenpatiënten 
• Nederlandse Federatie van kankerpatiënten organisaties 
• Nederlandse Leverpatiënten Vereniging 
• Nederlandse Vereniging van Hemofilie-Patiënten  
• Nierpatiënten Vereniging Nederland 
• Oogvereniging 
• Parkinson Vereniging 
• Osteoporose vereniging 
• Psychische kwetsbaarheid - Stichting angst, dwang en fobie  en Ixta Noa 
• Q-koorts.nl 
• ReumaNederland 
• RSI-vereniging 
• Sarcoïdose 
• Schildklier Organisatie Nederland 
• Spierziekten Nederland 
• Stichting Vuurvrouw 
• Transvisie voor mensen met vragen over hun genderidentiteit 
• Vereniging Afwijkende Heup­ontwikkeling 
• Vereniging voor mensen met brandwonden
• Vereniging MS Nederland 
• Vereniging voor Mensen met Constitutioneel Eczeem – bekijk hier een webinar over werken en eczeem 
• Whiplash Stichting Nederland 

Er zijn verschillende websites waar je kunt kijken voor tips en informatie over solliciteren:

• Inspiratie en tips voor werk zoeken en vinden: Inspiratie werk vinden
• Solliciteren met een Wajong: Podcast werken met Wajong 
  - soliciteren met  WIA uitkering: Veel gestelde vragen WIA
• Passend werk vinden bij andere werkgever: Samenveerkrachtig
• Ondersteuning bij het houden of krijgen van werk: Sterk door werk. Dit is een website gericht op mensen met een psychische kwetsbaarheid. Ook is deze website bruikbaar voor mensen met andere chronische aandoeningen. 
• Via Onbeperkt aan de slag kun je, online of offline, direct contact leggen met werkgevers die open staan voor mensen met een arbeidsbeperking. Werkgevers plaatsen vacatures op de website en werkzoekenden maken er een profiel aan. 
• Emma at Work ondersteunt jongeren met een chronische fysieke aandoening naar een zelfstandige toekomst. Emma at Work biedt begeleiding, coaching & vacatures.
• Maatwerkbanen is een vacaturesite voor mensen met een arbeidsbeperking vanuit de Wajong of WIA of met een doelgroepverklaring.
• Voor sommige mensen is het fijn om zelfstandig te worden. Dan hebben ze veel meer regie over hun werktijden en werkomstandigheden. Heb je een chronische aandoening of beperking en wil je een bedrijf starten? Dat kan met een uitkering van de Wajong, WIA, WAO, WAZ of ziektewet. Lees hier een stappenplan van de KvK en het UWV over wat je hiervoor moet doen. 
• Lees op de site van het UWV verhalen van mensen met een aandoening/beperking die een eigen bedrijf zijn gestart.