Direct naar:

Palliatieve zorg

Ben je ongeneeslijk ziek, dan kun je palliatieve zorg krijgen. Palliatieve zorg richt zich op het verminderen of voorkomen van klachten en problemen tijdens je laatste levensfase. Er is aandacht voor lichamelijke klachten en voor psychische en sociale problemen. Een dokter, verpleegkundige, verzorgende, naaste, psycholoog, geestelijk verzorger of vrijwilliger kan nog veel voor je doen. Voorop staat wat jij belangrijk vindt en nodig hebt. Hoe lang palliatieve zorg duurt, verschilt per persoon. Soms dagen, soms weken, maar een jaar of langer kan ook. Praat op tijd over je levenseinde. Zo kun je ervoor zorgen dat je in het laatste deel van je leven de zorg krijgt die bij je past.

Het gesprek met de arts

Palliatieve zorg begint met een gesprek met je arts. Je kunt zelf om dit gesprek vragen, maar de arts kan er ook over beginnen. De huisarts is (eind)verantwoordelijk voor de medische zorg. Belangrijk is dat je voor het gesprek goed geïnformeerd bent. Misschien moet je belangrijke en moeilijke beslissingen nemen. Je kunt hierover online informatie opzoeken, maar je kunt ook de arts om meer informatie vragen. Bedenk vooraf of je iemand mee wilt nemen naar het gesprek met de arts. Om samen te luisteren, vragen te stellen en dan samen met de arts beslissingen te nemen.

Beslissingen over passende zorg in je laatste levensfase

Het gesprek met de arts gaat onder meer over hoe je ziekte zich kan ontwikkelen en wat je daarvan gaat merken. Maar ook waar je je zorgen over maakt, wat je nodig hebt om prettig te leven en welke wensen je hebt. In het gesprek kijken jullie samen vooruit en maak je afspraken.

Wat kun je in je palliatieve fase allemaal bespreken met je arts?

Wensen vastleggen in een wilsverklaring

In een schriftelijke wilsverklaring kun je aangeven wat je wensen zijn rondom je behandeling of levenseinde. Dit document wordt gebruikt als je zelf geen beslissingen meer kunt nemen. Het is belangrijk dat degene die moet beslissen duidelijk weet wat je wensen zijn, dat het jouw wensen zijn en dat ze actueel zijn. Ook is het belangrijk dat je naasten en de arts weten dat je een wilsverklaring hebt. Alleen dan kunnen zij zorgen dat je wensen worden uitgevoerd. Een arts mag weigeren bepaalde handelingen uit te voeren. 

Niet-reanimerenpenning

Bij de Patiëntenfederatie kan je een niet-reanimerenpenning aanvragen. Deze penning is officieel en wordt erkend door zorgverleners en hulpdiensten. De niet-reanimerenpenning is een draagbare wilsverklaring waarop staat dat je iedereen verbiedt onder alle omstandigheden elke vorm van reanimatie op jou toe te passen.

Voor en achterkant niet-reanimerenpenning

Tips om palliatieve zorg te regelen

  • Controleer of jouw thuiszorgorganisatie palliatieve zorg biedt
  • Heb je al thuiszorg via pgb? En heb je vanwege palliatieve zorg meer uren nodig? Dan moet je opnieuw toestemming vragen bij de zorgverzekeraar
  • Vraag bij de zorgverzekeraar zo nodig om zorgbemiddeling of zorgadvies
  • Houd de kosten die voor eigen rekening zijn goed bij. Deze kun je opgeven bij de belastingaangifte
  • Je kunt thuis ook hulp krijgen van een geestelijk verzorger
  • Er zijn speciaal opgeleide vrijwilligers die je kunnen helpen zodat sterven thuis mogelijk is

Hoe waarderen anderen de zorg in hospices? Externe link: zorgkaartnederland.nl

Je kunt de hospices vergelijken op ZorgkaartNederland.

Logo ZorgkaartNederland

Dit doen wij

Patiëntenfederatie Nederland vindt het belangrijk dat je op tijd met je arts praat over de laatste en de mogelijke keuzes. Zodat je in het laatste deel van je leven de zorg krijgt die bij je past. Net als veel andere mensen, wist jij misschien ook niet genoeg over het levenseinde en de mogelijkheden rondom palliatieve zorg. En hoe je daarover kunt praten. Daarom is het nodig dat er wordt gewerkt aan bewustwording rondom het levenseinde en de (on)mogelijkheden van palliatieve zorg.

Leidraad proactieve zorgplanning

Voor zorgverleners in elke zorgsetting is er vanaf nu een hulpmiddel om het proces van proactieve zorgplanning goed te doorlopen en de uitkomsten op een uniforme manier vast te leggen.
Een speciaal ontwikkelde leidraad beschrijft het proces om te komen tot het vastleggen van de behandelwensen en -grenzen van individuele patiënten: eenduidig, uniform én overdraagbaar. Het is belangrijk om op tijd met dat proces te beginnen in niet-acute situaties. Dan is er tijd en gelegenheid om in gesprek te gaan over behandelwensen en – grenzen. Met het bij de leidraad horende formulier kunnen de uitkomsten worden vastgelegd en gedeeld. Die uitkomsten zijn het vertrekpunt voor daarop volgende gespreken en kunnen ook wijzigen. De leidraad bouwt voort op bestaande inzichten over hoe zo’n gesprek het beste kan worden gehouden en voor wie dat belangrijk kan zijn.

De COVID-19-pandemie heeft het belang van proactieve zorgplanning nog eens benadrukt. In acute situaties willen patiënt en zorgverleners snel duidelijk hebben wat wel en niet moet gebeuren. In een voortvarende gezamenlijke actie hebben de betrokken organisaties van zorgverleners en patiënten de stappen in kaart gebracht die doorlopen worden in het proces van proactieve zorgplanning. Daarbij is ook aangegeven welke informatie behulpzaam kan zijn en welke afspraken daarbij horen. Nieuw daarbij is een digitaal format voor het uniform vastleggen en herkenbaar overdragen van vastgestelde behandelwensen en –grenzen. Dat helpt om ook in urgente situaties zoals de COVID-19-pandemie patiënten de juiste zorg te bieden op de juiste plek. Het belang van proactieve zorgplanning en goede overdracht beperkt zich niet tot deze COVID-19-pandemie. Het ontwikkelde format is ook geschikt voor gebruik in tijden van reguliere zorg.

Palliatieve thuiszorg beschikbaar

Wij willen dat palliatieve zorg zoveel mogelijk beschikbaar is. Als je aan het einde van je leven komt, moeten je thuis kunnen sterven als je dat wilt. Daarvoor moet altijd palliatieve thuiszorg beschikbaar zijn. Uit een enquête van RTL-nieuws (2017) is gebleken dat voor veel mensen die thuis willen sterven, geen geschikte thuiszorg kan worden gevonden. Die mensen worden dan tegen hun wil opgenomen in een ziekenhuis of een hospice.

Meer informatie over palliatieve sedatie

Het is belangrijk dat er meer informatie voor patiënten en naasten te vinden is over palliatieve sedatie. Palliatieve sedatie wordt steeds vaker toegepast. Maar de informatievoorziening daarover is nog niet op orde. Terwijl daar wel behoefte aan is.

Kamerbrieven en onderzoeken

Is deze pagina nuttig?
Bedankt voor je feedback!