Nibud: Kabinetsplannen raken mensen met een beperking fors

De plannen van het kabinet leiden voor mensen met een chronische ziekte of beperking en naasten tot honderden euro's per maand aan extra zorgkosten, tot soms ruim 3500 euro per jaar. Dat blijkt uit onderzoek van Nibud. Ieder(in) en Patiëntenfederatie Nederland roepen het kabinet op om deze plannen van tafel te halen. Vandaag bieden we een boek met ervaringsverhalen uit de campagne #IkKanNietMeer aan bij de Tweede Kamer.

Terechte zorgen

Het Nibud berekende de financiële gevolgen voor een aantal voorbeeldhuishoudens, in opdracht van Ieder(in), de koepelorganisatie voor mensen met een beperking of chronische ziekte, in samenwerking met Patiëntenfederatie Nederland en MantelzorgNL.

‘Onze cijfers laten zien dat belangenorganisaties zich terecht zorgen maken over de stapeling van deze maatregelen,’ zegt Nibud-directeur Mattias Gijsbertsen op de website van Nibud. Maatregelen die mensen met een beperking of chronische ziekte hard raken, zijn inkomensafhankelijke eigen bijdragen in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de verhoging van het eigen risico. ‘De maatregelen grijpen ook in elkaar. Zo is er ook een plan om de regeling af te schaffen waarmee mensen zorgkosten via de belastingaangifte terug kunnen krijgen. Dat zorgt ervoor dat hun inkomen voor de belastingdienst hoger is. Daardoor kunnen ze ook minder zorgtoeslag krijgen en gaan ze nog hogere inkomensafhankelijke eigen bijdragen voor zorg betalen.’

Ook de bezuinigingen op de sociale zekerheid treffen juist de mensen met een chronische ziekte of beperking. Zo is het kabinet van plan de uitkering voor duurzaam en volledige arbeidsongeschikten (IVA) af te schaffen. Dat betekent dat iedereen die in de toekomst volledig arbeidsongeschikt raakt niet 75, maar 70 procent van het laatst verdiende loon ontvangt. In combinatie met de meerkosten die mensen al hebben, is er een reële kans op financiële problemen.

Verslechtering

De grote effecten op de financiële posities van huishoudens waar nu al sprake is van een chronische ziekte of beperking, komen boven op de extra kosten – de meerkosten – die zij al hebben vergeleken met mensen zonder beperking of ziekte. Die meerkosten heeft het Nibud eerder in kaart gebracht voor een aantal voorbeeldsituaties en toen bleek dat die uiteenliepen van 1.000 tot 4.500 euro per jaar. ‘De extra kosten die hier bovenop komen als de plannen uit het akkoord werkelijkheid worden, veroorzaken een verslechtering van de financiële situatie van deze huishoudens,’ stelt Gijsbertsen van Nibud. ‘In het coalitieakkoord wordt ook gesproken over maatregelen om de financiële gevolgen voor lagere inkomens te dempen, maar het is nog onduidelijk hoe en in welke mate.’

Reacties belangenorganisaties

Deborah Lauria, directeur van Ieder(in): ‘Het onderzoek van het Nibud laat zien dat mensen er keihard op achteruit gaan. Wij roepen het kabinet met klem op om andere keuzes te maken en de rekening voor de oplopende zorgkosten niet bij mensen met een beperking of chronische ziekte neer te leggen. Mensen krijgen nu al te maken met hoge zorgkosten en kunnen daardoor moeilijk rondkomen. Dit zal leiden tot het mijden of uitstellen van zorg.’

Ieder(in) en Patiëntenfederatie Nederland begonnen in mei de campagne #IkKanNietMeer, waarin mensen hun zorgen over de stapeling van zorgkosten konden delen. De campagne werd ondersteund door een groot aantal organisaties, waaronder MantelzorgNL. Het doel is om de kabinetsplannen van tafel te krijgen.

Linda Daniels-Van Saase, waarnemend directeur-bestuurder van Patiëntenfederatie Nederland, noemt de verhalen die binnenkwamen aangrijpend: “Mensen vertellen dat zij moeten kiezen tussen kleding voor hun kinderen of noodzakelijke medicatie, tussen een kinderfeestje of een hulpmiddel.” Het Nibud-onderzoek laat volgens Daniels-Van Saase zien dat kabinetsplannen de situatie verergeren. “Mensen kiezen er niet voor om ziek te zijn of een beperking te hebben en kunnen niet nog meer kosten dragen. De rekening van nieuwe bezuinigingen mag niet bij hen gelegd worden.”

Campagne #IkKanNietMeer

In de campagne #IkKanNietMeer ontvingen Ieder(in) en Patiëntenfederatie Nederland de afgelopen periode duizenden verhalen van mensen met een chronische ziekte of beperking en hun naasten die zich zorgen maken. Op dinsdag 9 juni bieden zij de Tweede Kamer een boek aan waarin een aantal van deze persoonlijke verhalen zijn gebundeld.

In de media

• Mensen met beperking of chronische ziekte vrezen hoge kosten door maatregelen kabinet - NOS
• Nibud: chronisch zieken zijn honderden euro’s extra kwijt aan zorg door kabinetsplannen - FD
• Een kettingreactie aan tegenslagen door bezuinigingen op de zorg: ‘De kans op financiële problemen is reëel’ - NRC
• Zorgkosten voor mensen met beperking kunnen flink stijgen door kabinetsplannen - NU
• Chronisch zieke Simone wordt geraakt door minstens vijf geplande bezuinigingen van het kabinet Jetten: “Ik zou niet weten hoe ik straks moet rondkomen.” - NRC