Nieuwe visie patiëntenparticipatie

Patiënten weten als geen ander wat het betekent om met een aandoening, beperking of zorgvraag te leven. Hun ervaringen bieden een uniek perspectief op zorg en helpen om beleid, onderzoek en zorgontwikkeling beter aan te laten sluiten bij wat patiënten daadwerkelijk nodig hebben. Toch worden patiënten nog te vaak pas betrokken als plannen al grotendeels zijn gemaakt. Ook blijkt niet altijd duidelijk wie moet aansluiten, welke rol iemand heeft of hoeveel invloed de inbreng daadwerkelijk heeft. 

Dat is een gemiste kans, vindt onze waarnemend directeur-bestuurder Linda Daniels: "Als kennis en ervaringen van patiënten niet op het juiste moment en juiste manier worden benut, blijven belangrijke en onmisbare inzichten buiten beeld. De inbreng van patiënten is essentieel voor de beweging naar passende zorg."

Om organisaties te ondersteunen bij het organiseren hiervan, heeft Patiëntenfederatie Nederland samen met verschillende patiëntenorganisaties een nieuwe visie patiëntenparticipatie ontwikkeld.

Praktische handvatten voor betekenisvolle patiëntenparticipatie

De visie biedt organisaties en hun vertegenwoordigers, patiëntenorganisaties en patiëntenvertegenwoordigers hulpmiddelen om patiëntenparticipatie doelgericht vorm te geven. Zo biedt de visie inzicht in:
 

• de waarde van patiëntenparticipatie;
• verschillende niveaus van patiëntenparticipatie;
• de verschillende rollen die patiëntenvertegenwoordigers kunnen vervullen;
• het verschil tussen inwonerparticipatie en patiëntenparticipatie;
• het vinden van de juiste patiëntenvertegenwoordiger voor een specifiek vraagstuk;
• het creëren van gelijkwaardige samenwerking en heldere verwachtingen. 

Niet achteraf, maar vanaf het begin

Met de visie werken we toe naar een situatie waarin patiëntenparticipatie vanzelfsprekend is, patiëntenvertegenwoordigers tijdig, serieus en gelijkwaardig worden betrokken en alle partijen weten hoe zij participatie kunnen organiseren.

Ook is er aandacht voor diversiteit, het betrekken van kwetsbare groepen en het structureel meenemen van participatie in agendering, planning en begroting: "Om organisaties en patiëntenvertegenwoordigers hierbij te ondersteunen zijn naast de visie ook een praktisch stappenplan en een checklist ontwikkeld. Deze helpen bij het voorbereiden, organiseren en evalueren van participatietrajecten," aldus Daniels.

Overhandiging aan Ministers van VWS

Vorige week overhandigde onze waarnemend directeur-bestuurder Linda Daniels de nieuwe visie al aan de ministers van VWS Sophie Hermans en Mirjam Sterk. Dat deed ze na een waardevolle sessie met de ministers en collega-patiëntenkoepels MIND en Ieder(in) over de meerwaarde van patiëntenparticipatie. Lees hier meer over die bijeenkomst.