Voortzetting Coalitie Leefstijl in de Zorg: patiënt wil leefstijl als vast onderdeel van behandeling

Minder medicijnen hoeven gebruiken door meer te bewegen. Minder bijwerkingen van een medicijn door andere voeding. Geen operatie om de pijn aan je knie te verhelpen, maar een sporttraject. Veranderingen in leefstijl kunnen voor patiënten betere behandeluitkomsten en een hogere kwaliteit van leven opleveren. Daarom zijn we blij dat de Coalitie Leefstijl in de Zorg vanaf 1 juli doorgaat: “Voor patiënten is leefstijl geen bijzaak, maar een wezenlijk onderdeel van passende zorg,” aldus Linda Daniels, waarnemend directeur-bestuurder Patiëntenfederatie Nederland.

Sinds 2023 is Patiëntenfederatie Nederland een van de coördinerende partijen in deze coalitie. Met steun van het ministerie van VWS wordt de samenwerking tot eind 2028 doorgezet. De coalitie – waarin ruim 25 partijen samenwerken – heeft als doel om leefstijlfactoren zoals voeding, beweging, slaap en ontspanning vast onderdeel te laten worden van behandelingen in de zorg: “We slaan hiermee twee belangrijke vliegen in één klap: door meer in te zetten op leefstijl wordt zorg passender voor patiënten met meer kwaliteit van leven, maar houden we de zorg ook betaalbaarder voor de gehele samenleving,” aldus Daniels.

Patiënten willen het leefstijlgesprek én goede informatie

Patiënten staan nadrukkelijk open voor leefstijladvies: zij willen niet alleen horen welke behandeling mogelijk is, maar ook welke rol leefstijl hierin kan spelen. Bijna 90% van de patiënten zoekt hier al actief informatie over. Tegelijk verwachten zij dat die informatie betrouwbaar, begrijpelijk en praktisch toepasbaar is.

De Coalitie heeft de afgelopen jaren stevig ingezet op het ontwikkelen van dergelijke informatie. Zo zijn bestaande platforms als Thuisarts en Apotheek.nl uitgebreid met leefstijladviezen en ontwikkelden 39 patiëntenorganisaties nieuwe informatie voor hun achterban. Dat resulteerde in een breed aanbod van hulpmiddelen, zoals online dossiers, keuzehulpen, e-learnings, video’s en praktische tools. Deze informatie combineert wetenschappelijke inzichten met ervaringskennis en helpt patiënten om daadwerkelijk zelf stappen te zetten. Daniels: “De wetenschap was het vertrekpunt bij het ontwikkelen van patiëntinformatie. Patiëntenorganisaties hebben deze informatie praktisch en begrijpelijk gemaakt, zodat het goed aansluit op het dagelijks leven van patiënten.”

Nog veel te bereiken

Hoewel er de afgelopen drie jaar veel in gang is gezet, is leefstijl nog steeds geen standaard onderdeel van de behandeling bij een aandoening of ziekte. Soms wordt leefstijl helemaal niet besproken, en als het besproken wordt zijn adviezen niet altijd duidelijk of eenduidig. Dat blijkt ook uit ervaringen van patiënten. Joke (78) moest na haar operatie helemaal zelf uitzoeken wat ze op het gebied van leefstijl wel en niet moest doen, omdat haar die niet werden aangereikt. Ze vond verschillende adviezen online en dat maakte haar onzeker. De Patiëntenfederatie herkent dit: patiënten willen wel aan de slag, maar hebben behoefte aan duidelijke, praktische en betrouwbare ondersteuning.

Belang van de doorstart

De voortzetting van de Coalitie is nodig om de ingezette beweging vast te houden en verder op te schalen. Zonder vervolg dreigt versnippering en gaan opgebouwde kennis, producten en samenwerkingen verloren. De komende jaren ligt de focus op leefstijl structureel implementeren in de zorg, toegankelijke en betrouwbare informatie doorontwikkelen voor patiënten en een verdere samenwerking vormgeven tussen zorg en sociaal domein.